En Çok Dikkat Edilmesi Gereken Gıda Katkı Maddeleri Nelerdir?



Benzoik Asit (E210) ve Sodyum Benzoat (E211) gibi Benzoatlar – Soslar, margarin, ketçap, mayonez gibi gıdalarda kullanılır. Alerji ve astım hastalarında ataklara neden olabilir. Kanserojen olduklarından şüphelenilmektedir.

BHA (E320) ve BHT (E321) – Yağlarda, hazır çorbalarda ve cipslerde antioksidan olarak kullanılır. Alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Kanserojen olduklarından şüphelenilmektedir. Bazı Avrupa ülkeleri ve Japonya’da kullanımları yasaktır.

Sunset yellow (E110), Tartrazin (E102), Amaranth (E123), Patent Blue V (E131), Green S (E142) gibi Gıda Boyaları – Renk vermek için şekerleme, dondurma, toz içecekler, salata sosu ve ketçap gibi pek çok gıdada kullanılırlar. Alerjik reaksiyonlara, astım ataklarına, çocuklarda hiperaktif davranış bozukluklarına neden olduklarından ve kanserojen olduklarından şüphelenilmektedir. E123 ve E110 ABD ve Avrupa’nın pek çok ülkesinde yasaklanmıştır.

Nitrat ve Nitritler (E249, 250, 251, 252) – Koruyucu, renklendirici ve lezzet artırıcı olarak sosis, salam gibi gıdalarda kullanılırlar. Baş ağrısı ve kurdeşene neden olabilirler. Vücutta kanserojen bir madde olan nitrozamine dönüşürler.

Aspartam (E951) – Diyet gıdalarda kullanılan yapay tatlandırıcı. Çok kullanıldığında vücutta şişmelere ve başta sinir sistemiyle ilgili olmak üzere çok sayıda soruna neden olduğu iddia edilmektedir.

Siklamatlar (E952) – Diyet gıdalarda kullanılan yapay tatlandırıcı. Kansere neden olduğu için ABD’de yasaklanmıştır.

Sülfitler (E220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228) – Çeşniler, deniz ürünleri, jöleler, kremalı bisküviler, kurutulmuş meyveler, meyve suları, konserve sebzeler, dondurulmuş patates ve hazır çorbalarda, bira, şarap gibi içeceklerde bulunurlar. Sülfitler göğüste sıkışma, kurdeşen, karında kramp, ishal, başta yanma hissi gibi bulgulara neden olabilirler. Duyarlı astımlılarda astım atağını tetikleyebilirler. Bazı vitaminlerin vücutta yıkımına neden olurlar. ABD’de bazı ürünlerde kullanımları yasaklanmıştır.Bu gıda katlı maddelerinin tümü ülkemizde kullanılmaktadır.

Gıda Katkı Maddeleri Nedir?

• Tek başına besleyici değeri olan veya olmayan,
• Tek başına gıda olarak tüketilmeyen,
• Seçilen teknoloji gereği olarak kullanılan,
• Gıdaların üretilmesi, işlenmesi, hazırlanması, ambalajlanması, taşınması, depolanması sırasında gıda maddesinin tat, koku, görünüş, yapı gibi özelliklerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak amacı ile kullanılan maddelerdir.

Gıda Katkı Maddeleri Nerelerde Bulunur?

• İşlenmiş gıdaların çoğunda, daha çok da market raflarını dolduran ve kolay kolay bozulmayan gıdalarda, cipslerde, ketçaplarda, soslarda, boyalı şekerlerde, renkli toz içeceklerde, işlenmiş et ve süt ürünlerinde (salam, sosis, krema, vb.), konserve ve turşularda, diyet içeceklerde, hazır çorba ve benzeri hazır gıdalarda.

Gıda Katkı Maddelerine Karşı Daha Çok Kimler Risk Altındadır?

• Çocuklar: Her tür sağlık sorunu çocuklarda daha çabuk ve daha ağır biçimde ortaya çıkar. Örneğin sigara, içen kişide akciğer kanseri ve kronik bronşit yapar, ama çocuklar yanlarında içildiğinde bile zarar görürler. Aynı şekilde gıda katkı maddeleri de cips, boyalı şeker, renkli toz içecek, kremalı bisküvi ve benzeri hazır besinleri çok tüketen çocukları, yetişkinlerden daha çabuk ve daha çok etkiler. Örneğin çocukların hiperaktif davranış bozukluğu için birçok gıda katkı maddesi suçlanmaktadır. Ayrıca gıda katkı maddelerinin kanser yapıcı etkilerine ve yol açtığı alerjik reaksiyonlara çocuklar daha duyarlıdır.

• Alerjik Bünyeli Kişiler: Aspirin ve bazı ilaçlara duyarlı kişiler gıda katkı maddelerine karşı daha fazla risk altındadır.

Gıda Katkı Maddeleri Ne Gibi Sağlık Sorunlarına Yol Açarlar?

Gıda katkı maddeleri çok çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. Bunlardan en önemli ikisi şunlardır:

• Alerjik Reaksiyonlar: Özellikle alerjik bünyeli kişilerde ve Aspirin duyarlılığı olan kişilerde daha fazla olmak üzere birçok alerjik reaksiyon görülmekte, bunlar çoğu zaman tanımlanamamakta ve bazen öldürücü anafilaktik reaksiyonlara sebep olabilmektedir. Çocukluk çağındaki astım hastalığının günümüzde çok daha sık görülmesinden, çocukların giderek daha fazla gıda katkı maddeleri içeren hazır gıdalarla beslenmesi sorumlu olabilir.

• Kanser: Kimi katkı maddelerinin kansere sebep olduğu bilinmektedir. Örneğin nitritler, nitratlar, siklamatlar, sunset yellow ve amoranth gibi gıda boyaları, BHA, sodyum benzoat vb.

Gıda Katkı Maddelerinin Zararlarından Korunmak ve Çocuklarımızı Korumak için Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Sağlığa zararlı olduğu kanıtlanmış ve birçok ülkede yasaklanmış gıda katkı maddelerinin kullanımını engelleyecek, şüpheli olanları sınırlayacak ve alternatifler getirecek, ayrıca bu tür zararlı katkıların çok fazla kullanıldığı ürünlerin reklamını sınırlayacak yasal düzenlemelere ihtiyaç vardır.

Ayrıca üretici firmalara da önemli sorumluluklar düşmektedir. Bazı gıda maddeleri özellikle atopik (alerjik bünye ve genetik özelliğe sahip) kişilerde ve çocuklarda sorun yarattığı için işlenmiş veya hazır gıdaların etiketlerinde, hangi katkıların kullanıldığı anlaşılır ve okunabilir bir şekilde yazmalıdır. Çoğunluk bu katkıların isim ve numaralarını bilemeyeceği için paketlerin üzerine bu maddelerin kimler üzerinde ne tür sağlık sorunları yaratabileceği de belirtilmelidir. Risk grubunda olan tüketiciler bu şekilde uyarılmış olacaktır.

Bizim de yapabileceğimiz çok şey var. Mümkün olduğu kadar doğal ve katkısız gıdalarla beslenmeye çalışmalıyız. Özellikle de çocuklarımızın boyalı şeker ve çikolataları, renkli toz içecekleri, kremalı bisküvileri, cipsleri, ketçapları, salam, sosis gibi işlenmiş et ürünlerini, hamburger gibi fast food ürünlerini çok fazla tüketmelerine izin vermemeliyiz.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !